CDE từng được xem là một lựa chọn để nâng cao hiệu quả quản lý thông tin trong các dự án BIM. Nhưng vị thế của CDE đang thay đổi. Một quy định mới đã đưa CDE vào yêu cầu quản lý đối với một nhóm công trình cụ thể, khiến việc lựa chọn và chuẩn bị nền tảng CDE trở thành vấn đề mà chủ đầu tư không thể tiếp tục để sau. Quy định này áp dụng cho những dự án nào, và chủ đầu tư cần chuẩn bị gì?
Nghị định 217/2026/NĐ-CP: CDE bắt buộc trong trường hợp nào?
Nghị định 217/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, không chỉ quy định về phạm vi áp dụng BIM mà còn đặt ra yêu cầu cụ thể đối với Môi trường dữ liệu chung (CDE) trong một nhóm dự án nhất định. Điểm đáng chú ý nằm tại khoản 4 Điều 8, khi trách nhiệm thiết lập, quản lý và vận hành CDE được xác định rõ đối với chủ đầu tư.
Khoản 4 Điều 8 quy định gì?
Khoản 4 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định:
“Đối với các công trình cấp I trở lên thuộc dự án đầu tư công áp dụng BIM theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này, chủ đầu tư có trách nhiệm thiết lập, quản lý và vận hành Môi trường dữ liệu chung (CDE) để quản lý, lưu trữ, chia sẻ và kiểm soát thông tin của dự án.”
Điều này cũng tạo ra một điểm khác biệt quan trọng so với cách tiếp cận trước đây: CDE không còn chỉ được nhìn nhận như một giải pháp công nghệ hỗ trợ triển khai BIM, mà trở thành một phần trách nhiệm quản lý thông tin dự án đối với nhóm công trình thuộc phạm vi quy định.
Đáng chú ý, Nghị định không dừng ở yêu cầu thiết lập CDE. Khoản 4 còn quy định mô hình BIM đã được chủ đầu tư chấp thuận và phát hành trên CDE được sử dụng làm cơ sở để đối chiếu, kiểm tra và làm rõ các nội dung kỹ thuật. Điều này cho thấy vai trò của CDE không chỉ nằm ở việc lưu trữ dữ liệu, mà còn gắn với quá trình quản lý và sử dụng thông tin BIM trong dự án.
Với các cấp công trình khác, Nghị định không đặt ra cùng trách nhiệm bắt buộc mà khuyến khích chủ đầu tư chủ động thiết lập, quản lý và vận hành CDE để quản lý, lưu trữ, chia sẻ và kiểm soát thông tin dự án.
Từ “có BIM” đến “có trách nhiệm quản lý dữ liệu BIM”
Việc áp dụng BIM tạo ra một lượng dữ liệu lớn trong suốt quá trình đầu tư xây dựng, từ mô hình, bản vẽ, hồ sơ kỹ thuật đến các thông tin liên quan được cập nhật và trao đổi giữa nhiều bên. Khi dữ liệu BIM được sử dụng xuyên suốt dự án, giá trị của BIM không còn nằm riêng ở việc tạo lập một mô hình 3D, mà ngày càng phụ thuộc vào cách dữ liệu được quản lý, kiểm soát và sử dụng.
Điều này được thể hiện rõ trong Nghị định 217/2026/NĐ-CP khi khoản 4 Điều 8 xác định:
“Dữ liệu BIM là tài nguyên số được tạo lập, quản lý và khai thác trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng.”
Việc xác định dữ liệu BIM là “tài nguyên số” cho thấy dữ liệu không còn đơn thuần là các tệp tin được tạo ra trong quá trình thiết kế hay thi công. Đó là nguồn thông tin có giá trị đối với nhiều giai đoạn và nhiều chủ thể tham gia dự án, đồng thời cần được quản lý một cách có hệ thống.
Khi đó, một loạt câu hỏi quản lý trở nên quan trọng: Dữ liệu nào là phiên bản chính thức? Ai có quyền truy cập và thay đổi dữ liệu? Thông tin nào đã được kiểm tra, phê duyệt và phát hành? Khi có nhiều bên cùng tham gia, làm thế nào để mọi người làm việc trên cùng một nguồn thông tin đáng tin cậy?
Đây chính là bước chuyển từ “có BIM” sang “quản lý dữ liệu BIM”. Và với những dự án thuộc phạm vi quy định tại khoản 4 Điều 8, trách nhiệm quản lý đó được cụ thể hóa thông qua việc thiết lập, quản lý và vận hành CDE.
Nói cách khác, nếu BIM là cách dự án tạo lập và khai thác thông tin, thì CDE là một phần quan trọng của hệ thống giúp kiểm soát thông tin đó trong quá trình dự án vận hành.
CDE không chỉ là một yêu cầu công nghệ — mà là một trách nhiệm của chủ đầu tư
Điểm đáng chú ý trong quy định mới không nằm ở việc chủ đầu tư phải có một phần mềm CDE, mà ở trách nhiệm “thiết lập, quản lý và vận hành” CDE. Ba yêu cầu này cho thấy CDE cần được nhìn nhận như một cơ chế quản lý thông tin của dự án, thay vì đơn thuần là một nền tảng để lưu trữ và chia sẻ dữ liệu.
Thiết lập: Xây dựng nền tảng quản lý thông tin cho dự án
Thiết lập CDE không đơn giản là tạo một tài khoản hoặc một không gian lưu trữ trực tuyến. Ngay từ đầu, chủ đầu tư cần xác định cách thông tin sẽ được tổ chức và quản lý trong suốt quá trình thực hiện dự án.
Điều này bao gồm việc lựa chọn nền tảng CDE phù hợp, xác định phạm vi dữ liệu cần quản lý, các bên sẽ tham gia vào hệ thống và quyền truy cập tương ứng. Quan trọng hơn, dự án cần có quy trình rõ ràng cho việc tạo lập, trao đổi, kiểm tra, phê duyệt và phát hành thông tin, cùng với những yêu cầu cụ thể đối với dữ liệu BIM.
Nói cách khác, thiết lập CDE là thiết lập “hạ tầng quản lý thông tin” cho dự án, không chỉ thiết lập một nơi để chứa dữ liệu.
Quản lý: Kiểm soát dữ liệu trong suốt quá trình dự án
Khi CDE đã được thiết lập, bài toán tiếp theo là kiểm soát những gì diễn ra bên trong môi trường đó.
Chủ đầu tư cần có khả năng xác định dữ liệu nào được đưa vào hệ thống, ai được quyền truy cập, ai được phép thay đổi hoặc phát hành thông tin và dữ liệu nào được sử dụng làm cơ sở cho các công việc tiếp theo. Đồng thời, quá trình thay đổi và trao đổi thông tin cũng cần có khả năng truy xuất để đảm bảo tính nhất quán và minh bạch của dữ liệu.
Điều này đặc biệt quan trọng trong các dự án có nhiều chủ thể cùng tham gia. Khi tư vấn thiết kế, nhà thầu, tư vấn giám sát và các đơn vị liên quan cùng tạo lập và sử dụng dữ liệu, việc kiểm soát thông tin không thể chỉ dựa vào cách đặt tên file hay quy ước lưu trữ nội bộ của từng đơn vị.
Vận hành: Đưa CDE vào quy trình thực tế của dự án
Đây có lẽ là yêu cầu dễ bị hiểu sai nhất.
Một dự án có phần mềm CDE chưa đồng nghĩa với việc dự án đã vận hành CDE. CDE chỉ thực sự phát huy vai trò khi trở thành một phần của quy trình làm việc hàng ngày: thông tin được đưa vào đúng nơi, đúng quy trình; các bên truy cập và trao đổi dữ liệu trên cùng một môi trường; thông tin được kiểm tra, phê duyệt và phát hành theo quy định của dự án.
Vì vậy, việc triển khai CDE không nên được xem là một hạng mục công nghệ có thể “mua và cài đặt” rồi hoàn tất. Chủ đầu tư cần đồng thời tổ chức quy trình, trách nhiệm và cách thức phối hợp giữa các bên để CDE thực sự trở thành môi trường quản lý thông tin chung của dự án.
Có phần mềm CDE chưa đồng nghĩa với việc dự án đã vận hành CDE.
Sự khác biệt nằm ở chỗ: CDE có thực sự trở thành một phần của phương thức quản lý dự án hay chỉ đơn thuần là một nơi lưu trữ dữ liệu. Đây cũng là lý do việc lựa chọn nền tảng CDE cần được xem xét cùng với quy trình quản lý thông tin, mô hình vận hành và đặc thù của từng dự án.
CDE nằm ở đâu trong vòng đời dữ liệu của dự án?
CDE không phải là điểm cuối của dữ liệu BIM, mà là môi trường trung tâm kết nối và kiểm soát dòng chảy thông tin trong suốt vòng đời dự án.
Theo đó, giá trị của CDE không chỉ nằm ở việc lưu trữ dữ liệu, mà ở khả năng duy trì tính nhất quán, khả năng kiểm soát và giá trị sử dụng của dữ liệu từ khi được tạo lập đến khi công trình đi vào vận hành.
Với các công trình thuộc phạm vi quy định, CDE đã trở thành trách nhiệm phải thực hiện của chủ đầu tư. Vì vậy, vấn đề tiếp theo không còn là có triển khai CDE hay không, mà là lựa chọn và đưa vào vận hành một giải pháp CDE phù hợp với dự án.
Nova CDE – Giải pháp CDE nội địa cho dự án xây dựng Việt Nam
Với 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tin học xây dựng, Hài Hòa đã phát triển Nova CDE– giải pháp CDE thuộc hệ sinh thái Nova, được thiết kế cho nhu cầu quản lý dữ liệu của ngành xây dựng Việt Nam.
Chủ động về hạ tầng và dữ liệu
Nova CDE không phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài, có thể triển khai linh hoạt trên server của khách hàng hoặc sử dụng dưới dạng dịch vụ điện toán đám mây. Điều này giúp chủ đầu tư chủ động hơn trong việc tổ chức hạ tầng, lưu trữ và quản lý dữ liệu dự án.
Kết hợp tiêu chuẩn quốc tế với yêu cầu Việt Nam
Nova CDE được phát triển theo các nguyên tắc của ISO 19650, đồng thời liên tục được hoàn thiện dựa trên thực tế triển khai tại Việt Nam, từ workflow, standards đến document templates.
Linh hoạt theo quy trình của từng dự án
Mỗi dự án có quy mô, cơ cấu tổ chức và yêu cầu quản lý thông tin khác nhau. Nova CDE có khả năng điều chỉnh và phát triển theo yêu cầu thực tế, thay vì buộc dự án phải thay đổi hoàn toàn quy trình để phù hợp với phần mềm.
Được phát triển bởi đội ngũ hiểu ngành xây dựng
Nova CDE không phải một nền tảng lưu trữ được đưa vào ngành xây dựng, mà là giải pháp được phát triển trên nền tảng 30 năm kinh nghiệm của Hài Hòa trong lĩnh vực tin học xây dựng — với định hướng phục vụ trực tiếp các nhu cầu quản lý thông tin của dự án tại Việt Nam.
Liên hệ đội ngũ Nova để được tư vấn phương án triển khai phù hợp với yêu cầu và quy mô dự án.